Viêm da dị ứng là tình trạng da liễu có thể gặp phải ở mọi lứa tuổi, từ trẻ sơ sinh cho đến người lớn tuổi. Bệnh gây nhiều bất tiện trong đời sống, nếu không có cách kiểm soát còn có thể gây ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe.
VIÊM DA DỊ ỨNG LÀ GÌ?
Viêm da dị ứng là bệnh lý chàm cơ địa, hay còn gọi là chàm thể tạng. Viêm da cơ địa khá phổ biến, thường xuất hiện nhiều ở trẻ dưới 5 tuổi và không có tính lây nhiễm. Bất kỳ ai cũng có thể bị viêm da dị ứng.
CẤP ĐỘ BỆNH LÝ
Có thể chia viêm da dị ứng thành 2 cấp độ là cấp tính và mạn tính.
- Viêm da dị ứng cấp tính: Thời gian bệnh thường kéo dài từ vài ngày cho tới vài tháng. Viêm da dị ứng cấp tính có hiện tượng xuất hiện triệu chứng phù nề, nóng rát, ửng đỏ, có mụn nước,… Nếu xuất hiện bọng nước thì dễ bị vỡ và chảy dịch.
- Viêm da dị ứng mạn tính: Là tình trạng tái đi tái lại viêm da nhiều lần. Ở cấp độ mạn tính, bệnh gây ra nhiều tổn thương hơn đến da so với dị ứng cấp tính. Việc điều trị viêm da mạn tính cũng gặp nhiều khó khăn hơn.
CÁC LOẠI VIÊM DA DỊ ỨNG
Dựa theo đặc điểm bệnh, có thể phân loại theo các nhóm như sau:
1. Viêm da dị ứng tiếp xúc
Xảy ra do phản ứng của hệ thống miễn dịch khi da tiếp xúc với các yếu tố gây dị ứng trong môi trường như kim loại, hóa chất, mỹ phẩm, nọc cắn của côn trùng,… Bệnh thường thuyên giảm và khỏi hẳn sau 1-4 tuần.
2. Viêm da dị ứng thời tiết
Liên quan tới sự thay đổi thời tiết. Do đó bệnh cũng thường phát triển mạnh vào thời điểm giao mùa hoặc vào mùa đông lúc không khí trở lạnh, hanh khô.
3. Viêm da dị ứng tiếp xúc bội nhiễm
Là tình trạng ở thể nặng của viêm da dị ứng khi các mụn nước vỡ làm cửa cho vi trùng xâm nhập vào cơ thể, khiến da sưng , ngứa, đỏ, đau rát nhiều. Nếu không điều trị đúng cách bệnh có thể tái phát nhiều lần và gây ra những biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng máu, hoại tử da,…
4. Viêm da dị ứng cơ địa
Loại viêm da này thường gặp ở người có gien dị ứng hoặc cơ địa dị ứng. Viêm da dị ứng cơ địa khó kiểm soát hoàn toàn được bệnh (do tương tác giữa gien cơ địa dị ứng và môi trường xung quanh) và cũng dễ tái phát.
TRIỆU CHỨNG CỦA VIÊM DA DỊ ỨNG
Triệu chứng đầu tiên phổ biến nhất của viêm da dị ứng là ngứa ngáy và da nổi mẩn đỏ. Tiếp theo da dần xuất hiện các biểu hiện như thô ráp, bong tróc, dễ bị viêm và kích ứng,… Những dấu hiệu này có thể bùng phát nhanh chậm khác nhau ở bất cứ vùng da nào trên cơ thể nhưng thường tập trung ở vị trí cánh tay, khuỷu tay, mặt sau đầu gối, vùng má hoặc da đầu.
Ngoài ra người bệnh cũng có khả năng gặp phải các triệu chứng khác bao gồm:
- Xuất hiện các mảng da tối màu hoặc có màu đỏ/ nâu xám
- Da nổi mụn nước nhỏ, chảy dịch khi bị vỡ (đây là dấu hiệu nhiễm trùng khi bị viêm da)
- Các mảng da đóng vảy khô hoặc phồng rộp
Trong trường hợp nghiêm trọng, viêm da diễn biến nặng có thể sinh ra các phản ứng như chán ăn, sốt, mệt mỏi,…
NGUYÊN NHÂN GÂY RA VIÊM DA DỊ ỨNG
Bắt nguồn từ những tác động phức tạp lẫn nhau giữa yếu tố môi trường, hệ miễn dịch và di truyền.
Trong đó, hệ thống miễn dịch hoạt động quá mức khi da tiếp xúc với các chất kích ứng bên ngoài là lý do thường gặp gây viêm da dị ứng. Một số tác nhân gây kích ứng quen thuộc có thể kể đến như:
- Chất tẩy rửa, xà phòng, mỹ phẩm,…
- Thời tiết khô và lạnh, ẩm ướt
- Bụi, nấm mốc, lông thú cứng, phấn hoa, mồ hôi,…
- Các thực phẩm như sữa bò, trứng, lúa mì hoặc đậu phộng
- Len hoặc sợi vải tổng hợp
- Thay đổi nội tiết tố khi mang thai hoặc trong kỳ kinh nguyệt
- Tâm trạng căng thẳng, lo lắng
- Nhiễm trùng da
CÁCH PHÒNG NGỪA
Phương pháp phòng ngừa viêm da dị ứng hiệu quả là phòng ngừa các tác nhân khiến da phản ứng.
Dưỡng ẩm: Người bị viêm da dị ứng nên bổ sung dưỡng ẩm cho da ít nhất 2 lần mỗi ngày – đặc biệt là vào lúc thời tiết hanh khô – thông qua các sản phẩm như kem dưỡng, thuốc mỡ hoặc xịt khoáng. Khi tắm cũng không nên tắm nước quá nóng hoặc tắm quá lâu. Ngoài ra bạn cũng đừng quên uống nước (khoảng 2-3 lít nước mỗi ngày) – uống đủ nước cũng hỗ trợ giữ ẩm cho da.
Chọn sản phẩm dịu nhẹ: Các sản phẩm tiếp xúc với da như xà phòng, kem dưỡng, bột giặt,… nên là những loại có thành phần dịu nhẹ, không kiềm, không hương liệu hoặc phẩm màu để hạn chế thấp nhất nguy cơ gây kích ứng da.
Chọn quần áo trơn mát: Quần áo thoáng mát với chất vải cotton hay sợi tự nhiên không chỉ ngừa ngừa tình trạng đổ nhiều mồ hôi mà còn hạn chế ma sát vào da khiến da bị trầy xước. Vải sợi len, lụa và các loại vải nhân tạo như polyester dễ gây kích ứng da hơn.
Giữ môi trường xung quanh sạch sẽ: Thường xuyên vệ sinh, lau dọn để giảm bớt bụi bẩn, lông thú, phấn hoa và không hút thuốc lá/ tránh xa khói thuốc sẽ giúp bảo vệ làn da nhạy cảm của bạn tốt hơn.
Điều trị căng thẳng: Rối loạn cảm xúc có thể khiến tình trạng viêm da dị ứng thêm nghiêm trọng. Do đó việc thư giãn, giải tỏa áp lực cũng là một trong những cách ngăn ngừa viêm da tái phát.